+48 781 506 423

Kirkut i synagoga w Lesku

Synagoga w Lesku

Synagoga w Lesku została wzniesiona w XVI lub XVII wieku i mogła pomieścić około 1500 ludzi. Podczas II wojny światowej została poważnie zdewastowana, pozostały po niej 4 ściany bez dachu, okien i puste wnętrze. Po wojnie synagoga przeszła pod dozór Prezydium Miejskiego Rady Narodowej w Lesku, a następnie na własność Skarbu Państwa. W 1991 Gmina Lesko stała się jej właścicielem. Do lat 60 – tych synagoga stała opustoszała, a gruntownie odnowiona została dopiero w latach 1960 – 1963.

Budynek synagogi wzniesiono na rzucie prostokąta o wyraźnie wydłużonych bokach. Obiekt składał się z jednonawowej sali modlitewnej, do której kobiety nie miały wstępu i przybudówki (dawnego babińca). Synagoga pełniła nie tylko funkcje religijną ale także obronną, o czym świadczy potężna wieża, pod którą znajduje się loch o wymiarach 2,5 x 2,5 m, który służył jako więzienie żydowskie. Wystrój wnętrza synagogi zachował się do dziś.

 

Ciekawostki

  • w latach 60/70 XX w. chciano stworzyć w synagodze muzeum rzeźby bieszczadzkiej w kamieniu, jednak z do tego nie doszło ponieważ okazało się, że wszystkie eksponaty mają charakter sakralny,
  • w 1977 r. otwarto w synagodze galerię sztuki Bieszczadzkiego Domu Kultury,
  • od 1995 r. mieści się tu Muzeum Żydów Galicji, Galeria Sztuki Bieszczadzkiego Domu Kultury w Lesku, a w przybudówce biura,
  • 30.09.1959 roku synagoga została wpisana do rejestru zabytków pod numerem A-142.

Kirkut

Według Fundacji Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego kirkut jest jednym z najstarszych zachowanych w Europie. Cmentarz znajduje się na wschód od synagogi i prowadza do niego betonowe schodki. Najstarsze groby znajdują się w dolnej części wzniesienia. W 1991 roku odsłonięto tu najstarszą zachowaną macewę pochodzącą z 1548 r., z której płyty udało się odczytać napis.

W dawnych czasach tylko bogate rodziny stawiały swoim bliskim betonowe upamiętniające tablice, biedniejsi zaś drewniane, które z biegiem czasu ulegały całkowitemu naturalnemu zniszczeniu.

Chodząc po ścieżkach cmentarzach należy zwrócić uwagę na wystające z ziemi, pokryte mchem nagrobki. Zabytkowy kirkut odwiedzają corocznie tysiące turystów i Żydów z różnych zakątków świata. Do dziś zachowało się ponad 2000 macew.

Do NOT follow this link or you will be banned from the site!